Kıdem tazminatı, Türk iş hukukunun en önemli işçi haklarından biridir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükte kalan 14. maddesi kapsamında düzenlenmektedir.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
En az 1 yıl aynı işveren nezdinde çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin belirli nedenlerle sona ermiş olması gerekir.
Hesaplama Formülü
Çalışılan yıl sayısı × Son brüt giydirilmiş ücret. Giydirilmiş ücret kavramı önemlidir: düzenli olarak ödenen yemek, yol yardımı gibi haklar dahil edilir.
Vergi ve Kesintiler
Kıdem tazminatından SGK primi kesilmez. Tavanı aşmayan kısım gelir vergisinden istisnadır. Damga vergisi tamamı üzerinden kesilir.
İhbar Tazminatı Süreleri
6 aya kadar 2 hafta, 6 ay-1.5 yıl arası 4 hafta, 1.5-3 yıl arası 6 hafta, 3 yıldan fazla 8 hafta.
İbraname Düzenlenmesi
İş sözleşmesinin sona ermesinde düzenlenen ibraname, işçinin tüm alacaklarını aldığını beyan ettiği belgedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi uyarınca ibranamenin geçerli olması için yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az 1 ay sonra imzalanması ve ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması gerekmektedir.
Fesih Bildirimi ve İşe İade Davası
İş güvencesi kapsamındaki çalışanların (30+ çalışan, 6+ ay kıdem) iş sözleşmesinin feshinde, işveren geçerli bir fesih nedeni göstermek zorundadır. Geçersiz fesih halinde işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya, arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa 2 hafta içinde iş mahkemesine başvurabilir.
Sonuç
Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamaları mevzuatın karmaşıklığı nedeniyle hata yapılmaya en açık alanlardan biridir.